- Điều gì đã khiến các bạn tham gia Angkor workshop?

Bách: Vì chi phí đi lại khá rẻ được bao tiền ở và học phí, các thầy giáo chất lượng, học hỏi được nhiều điều bổ ích về ảnh tư liệu và báo chí, có 1 festival với nhiều thứ để xem.

Lân: Bạn cháu tham gia vì năm sau là quá tuổi đăng ký, còn cháu tham gia vì có nhiều bạn tham gia cùng.

- Năm nào cũng tổ chức tại cùng một địa điểm Angkor, làm sao để có thể tìm được đề tài ưng ý cho riêng mình mà ko bị trùng lặp? Hoàn cảnh sáng tác và ý tưởng của bộ ảnh?

Bách: Trước hết bạn phải biết tất cả các đề tài của khoảng 180 bộ ảnh từ các năm trước và sau đó là biết mình muốn gì. Hoàn cảnh sáng tác và ý tưởng bộ ảnh mà tôi có được là do tôi đã không chọn được đề tài và ý tưởng tốt hơn. Tôi chụp cả đêm lẫn ban ngày, nhưng kinh nghiệm chụp đêm của cá nhân tôi là không cố gắng lấy nét vào đâu cả.

Lân: Bộ ảnh đấy cháu chụp ở Siemriep đợt tháng 11/2011, đề tài về các di dân gốc Việt ở nước ngoài. Lúc đến đấy học thì cháu nghĩ là làm sao vừa được đi chụp ảnh mà lại vừa được đi chơi. Cháu nghĩ nếu chọn chụp theo địa điểm hay đề tài đóng kín thì suốt ngày phải dính ở một chỗ chán lắm. Chụp cái gì mà mỗi hôm đi một chỗ được thì mới bõ tiền thuê xe đạp, và cũng phải có tương tác với đối tượng chụp thì mới hay. Rồi cháu nghĩ đến cái gì gần nhất với mình mà ở Siem Reap chỗ nào cũng có, thế là cháu nghĩ về người Việt Nam. Cháu xác định xem người Việt Nam ở Cam có thật sự có ý nghĩa với bản thân cháu không. Thấy là cũng quan trọng và không bị đụng hàng, thì cháu chụp thôi.

- Học được kinh nghiệm, kiến thức gì từ những “thầy” trong workshop? Lỗi gì các thầy hay phê nhất, và chiêu nào các thầy hay dùng nhất?

Bách: Thầy hướng dẫn của nhóm tôi chia sẻ rất nhiều về nghề, về cách kết nối với khách hàng và các hãng ảnh, thầy đã có 5 năm sống và làm việc tại Việt Nam.

Lân: Angkor cho cháu cơ hội được gặp bạn bè, nhất là các bạn từ Việt Nam sang. Các bạn sang đông lắm, để cổ vũ cho chúng cháu.

Hàng tối chúng cháu đều nằm xem ảnh của các nhiếp ảnh gia nước bạn chụp và cùng chê bai họ. Cháu nghĩ kỹ năng nhận xét và đánh giá ảnh là 2 kỹ năng quan trọng hàng đầu và rất cần rèn luyện mỗi khi các nhiếp ảnh gia không chụp ảnh. Điều này thì cháu đồng ý là các bạn nước khác kém hơn nước ta nhiều lắm.

Còn về thầy cháu, thầy dạy cháu rất nhiều thứ. Thầy cháu cho cháu thấy nhiều khi mắt không cần phải tinh mới chụp được ảnh. Thầy bảo cả 2 mắt của thầy đều có vấn đề, nên thầy không edit ảnh giỏi đâu. Thầy cũng bảo thầy rất kém kỹ thuật, nên đừng hỏi thầy về vấn đề này. Ngoài hai thứ đấy ra, thầy dành rất nhiều thời gian phân tích về cảm xúc của ảnh, đạo đức của ảnh, cách đặt vấn đề khi nghĩ ý tưởng cho bộ ảnh. Thầy cũng luôn nhắc nhở là phải tìm cách cân bằng giữa tính cá nhân và tính xã hội trong chủ đề mình lựa chọn và cách mình chụp ảnh.

- Có gì hay ho, đáng chú ý từ các bạn nước ngoài tham gia khóa học này?

Bách: Có mấy bạn gái từ Philippins và Singapore khá xinh. Nhưng tôi thích nhất cậu bạn tên Perth 16 tuổi đến từ Thái Lan, vì chụp bộ ảnh của mình mà cậu ấy đã bị cảnh sát tóm tại một quán karaoke.

Lân: (Không có ý kiến vì hình như có người đi cùng giám sát)

- Ngôn ngữ có là trở ngại khi thực hiện bộ ảnh này? Người dân Campuchia so với dân Việt thì có “dễ chụp” hơn không?

Bách: Nếu bạn không biết ngôn ngữ hình thể thì đó thực sự là một vấn đề còn nếu bạn sử dụng tiếng Anh thì đó là một lợi thế, người dân Campuchia phải nói là rất dễ chụp nhưng thầy Oliver sẽ không quên nhắc nhở bạn phải xin phép họ trước khi chụp.

Lân: Không, ngôn ngữ là thuận lợi lớn nhất, vì đến Cambodia cháu toàn tìm người cùng quê để chụp và cháu lại rất giỏi tiếng mẹ đẻ.

- Hãy kể về trải nghiệm đáng nhớ nhất của bạn?

Bách: Trải nghiệm đáng nhớ nhất của tôi là bị rơi passport xuống sông khi đang chụp ảnh, tôi phải nhờ 1 cô bạn Campuchia quay lại hỏi người dân quanh đó tìm giúp. May mắn là cuối cùng tôi đã tìm thấy passport ở dưới gầm giường khách sạn và cô bạn Campuchia có thêm 1 bức ảnh để cho vào photo story của mình.

Lân: (Không có ý kiên gì, có lẽ cũng vì lý do trên)

- Làm thế nào để đoạt giải?

Bách: Để đoạt giải, theo tôi đầu tiên hãy yêu cầu ban tổ chức tăng số lượng giải thưởng, giảm số sinh viên sau đó bạn phải giỏi ở trên mức C, ta có công thức đoạt giải như sau C= A – B với A là số lượng sinh viên, B là số giải thưởng. Chúc may mắn!

Lân: Cháu không biết. Có lẽ yếu tố quan trọng nhất là phải hợp gu ban giám khảo.

- Nếu Việt Nam tổ chức một workshop tương tự như vậy thì đâu sẽ là địa điểm lý tưởng nhất? Tại sao?

Bách: Tôi vote cho Vịnh Hạ Long. Vì Angkor là một kì quan nhân tạo còn Hạ Long là 1 kì quan thiên nhiên.

Lân: (Lại không có ý kiến gì)

- Định hướng của các bạn trong tương lai?

Bách: (Không có ý kiến gì)

Lân: Cái này cháu ngại trả lời lắm, vì cháu chưa có kế hoạch gì xa cả. Về tương lai gần thì cháu đang nghĩ nhiều về một diễn ngôn nặng tính tự sự, mà trong đó lấy sự lên ngôi của bản thân ra làm trung tâm của sáng tác, đặt nó trong sự kìm kéo của một bên là sức nặng của các giả định, ước liệu và các chế tài, định kiến xã hội; các khuôn mẫu về điều lý tưởng trong tuyên truyền chính trị, sự cường điệu và quá khích của truyền
thông thị trường được cổ động bởi văn hóa thuần tiêu dùng và bên kia là sự không chắc chắn và mong manh của cá nhân.

Khởi đầu việc gì bao giờ cũng dễ cả, nhưng đến bước tiếp theo mới là khó. Cháu đang tìm cách thu gọn ý tưởng lại và chỉ tập trung vào những vấn đề quan trọng và ít khó khăn; hợp với trình độ thật của mình.

Bên cạnh đó, cháu dự định sẽ vẫn giữ thói quen từ bé là xem hoạt hình và đi ngủ muộn.

- Các bạn có lời gì nhắn nhủ với những người (VN) tham gia các Angkor workshop tiếp theo?

Bách và Lân: (Cùng im lặng)

=========

Bên lề: Bộ ảnh Vietnamese Chronicles của Phạm Ngọc Lân chẳng may lại đoạt giải ba Angkor photo festival. Các bạn có thể thưởng thức bộ ảnh tại đây (link Youtube, nhớ bấm fullscreen).

Một trải nghiệm nhỏ tôi có được trong quá trình thực hiện photo story trong khoá học “Angkor photo workshop”. 2011.

Đi trốn tết.
Cambodia, và một chút Vientiane.
Một lomo một cuộn film.
2.2012.

North Korea, 2011.

Những góc nhà, những buổi dạ tiệc, những góc phố — khi chuyển động xóa nhòa đi ranh giới giữa ánh sáng và bóng đêm. Hà Nội những ngày cuối năm 2010, ảnh chụp bằng máy LCA, phim Fujicolor 200.

Đẹp Fashion Show 9. Hà Nội, 10/2010. Photo by Khổng Việt Bách, Đoàn Ngọc Bảo, Đặng Quang Hiếu, Đỗ Phan Huân, Phạm Ngọc Lân and Hải Thanh.

Trong khi khu vực công trình nút giao thông Văn Cao – Hồ Tây cắt Hoàng Hoa Thám đang được gấp rút thi công, vẫn có nhiều gia đình sống trong cách ngõ nghách dưới đê gần khu vực thi công vẫn chưa dời đi do bất đồng về tiền đền bù giải tỏa. Những người dân ở đây đang sống một cuộc sống tạm bợ và cảm thấy rất bức xúc khi thường xuyên bị đứt đường dây điện và mất nước trong quá trình phá dỡ những căn nhà xung quanh. Bên cạnh đó, môi trường sống cũng bị ảnh hưởng rất lớn từ việc có nhiều người thường vào những khu nhà bỏ hoang để chích hút và phóng uế.